Vrouwen met hormoongevoelige borstkanker krijgen, na de operatie en eventuele andere behandelingen, minimaal vijf jaar hormoontherapie. Deze behandeling is gericht op het uitschakelen van de vrouwelijke geslachtshormonen. Eigenlijk zou dus beter gesproken kunnen worden van anti-hormoontherapie.

Waarom hormoontherapie?
Vrouwelijke geslachtshormonen, oestrogeen en progesteron, zijn onmisbaar voor het ontwikkelen en functioneren van de borsten. Ze worden voornamelijk in de eierstokken gemaakt en voor een deel ook in onderhuids vetweefsel. De hormonen binden zich aan borstkliercellen via zogenaamde hormoonreceptoren. Deze zou u kunnen vergelijken met sloten, waar de hormonen als een sleutel precies in passen. Zo geven ze de kern van de cel een signaal om te gaan delen en te groeien. Dit is een normaal lichamelijk proces dat bij alle vrouwen plaatsvindt. Borstkankercellen kunnen echter ook hormoonreceptoren hebben. We spreken dan van een hormoongevoelige tumor. In dat geval hechten oestrogeen en progesteron zich aan de hormoonreceptoren op de kankercellen en bevorderen de groei ervan. Dat is niet bij alle vrouwen met borstkanker het geval. Van de vrouwen die nog menstrueren heeft ongeveer de helft een hormoongevoelige tumor; bij vrouwen na de overgang is dat ongeveer driekwart. Bij een hormoongevoelige tumor is de behandeling gericht op het remmen van de hormoonproductie of het blokkeren van de effecten van de hormonen. Op die manier worden mogelijk achtergebleven tumorcellen buiten de borst opgeruimd.

Krijgen alle vrouwen met hormoongevoelige borstkanker hormoontherapie?
Bij het toedienen van hormoontherapie wordt een onderscheid gemaakt tussen twee groepen: vrouwen die nog menstrueren en vrouwen die de overgang al gepasseerd zijn (postmenopauzaal). Behoort u tot de groep postmenopauzale vrouwen, dan krijgt u medicijnen die de werking van oestrogenen tegengaan. Een bekend middel is tamoxifen (Nolvadex^®), dat zich hecht aan oestrogeenreceptoren. Hierdoor kan oestrogeen niet meer aan de tumorcel hechten en sterft deze af. Nieuwere middelen zijn de aromataseremmers (Arimidex^®, Aromasin^®, Femara^®). Deze blokkeren de productie van oestrogenen, zodat er veel minder oestrogeen in het lichaam is. De groei van de eventueel achtergebleven tumorcellen wordt hierdoor geblokkeerd en de tumorcellen gaan dood. Het is afhankelijk van verschillende factoren of er gekozen wordt voor alleen een aromataseremmer of  dat er gestart wordt met een aantal jaren Tamoxifen en daarna een aromataseremmer. Beide medicijnen zijn in tabletvorm en u kunt ze dus thuis gemakkelijk innemen. Bij vrouwen die de overgang nog niet zijn gepasseerd (premenopauzaal), is de behandeling in eerste instantie gericht op het uitschakelen van de grootste oestrogeenbron: de eierstokken. Dit kan operatief door de eierstokken te verwijderen of  door toediening van medicijnen. Deze medicijnen, de zogenaamde LHRH-analogen, gosereline (Zoladex^®) of leuprolide (Eligard^®, Lucrin®) worden in de buik gespoten via een onderhuidse injectie. Daarnaast krijgen deze vrouwen een behandeling met tamoxifen (of mogelijk in de naaste toekomst een aromataseremmer).

Hoe lang moeten de medicijnen gebruikt worden?
Grote, wereldwijde onderzoeken hebben aangetoond, dat vrouwen die vijf jaar lang hormoontherapie gebruiken een veel betere overlevingskans hebben. Daarom is de behandeling gebaseerd op vijf jaar medicijngebruik. Om ervoor te zorgen dat de medicijnen optimaal werken, moet u dus vijf jaar lang dagelijks een tablet slikken. Op zich lijkt dit een kleine moeite, maar toch blijken sommige vrouwen dit niet te doen. Vaak omdat ze zich goed voelen en het belang van de therapie niet meer inzien. Soms ook omdat ze veel last hebben van bijwerkingen of simpelweg omdat ze vergeten de medicatie in te nemen. Hoe u er ook naar kijkt, probeer het slikken van de tablet in uw dagelijkse routine in te bouwen. U hebt er dan meestal weinig hinder van en op die manier voorkomt u dat u dagelijkse inname vergeet.

Meer info:
www.nki.nl/Ziekenhuis/Patienten/Hormoontherapie
www.chirurgenoperatie.nl/hormoontherapie
www.diagnose-kanker.nl/hormoonbehandeling/